De begrafenis biedt structuur doordat het verhaal stap voor stap laat zien wat er gebeurt bij een afscheid en een begrafenis. Het verhaal biedt zo houvast op momenten die onbekend en verwarrend kunnen zijn en geeft inzicht in hoe kinderen deze momenten kunnen beleven.
Structurerende prentenboeken
Structurerende prentenboeken helpen kinderen de dood te begrijpen door expliciete benoeming, duidelijke taal en herkenbare rituelen. Zij ondersteunen cognitieve begripsvorming en bieden houvast door verlies begrijpelijk en voorspelbaar te maken.
Deze boeken ondersteunen vooral de death facing-component van death ambivalence: de behoefte van kinderen om de dood te begrijpen.
Hieronder bespreek ik de kenmerken die deze prentenboeken hebben.
De dood wordt expliciet benoemd
Kernvraag: wordt duidelijk gezegd dat iemand dood is?
Kenmerken:
- gebruik van woorden als: dood, gestorven, overleden
- geen eufemistische vervanging als primaire strategie
- geen uitsluitend symbolische representatie
Er wordt duidelijkheid geboden over wat de dood betekent
Kernvraag: helpt het boek begrijpen wat dood is?
Dit kan expliciet of impliciet via:
- uitleg dat iemand niet meer leeft
- uitleg dat iemand niet meer terugkomt
- benoemen de afwezigheid permanent zal zijn
De gebeurtenissen worden chronologisch en concreet gepresenteerd
Kernvraag: is er een duidelijk verloop?
Typische structuur:
- iemand sterft
- personages reageren
- begrafenis of afscheid
- herinneringen en rouwproces
Rituelen en sociale reacties worden zichtbaar gemaakt
Kernvraag: worden rituelen getoond?
Bijvoorbeeld:
- begrafenis
- afscheid nemen
- begraven
- herdenken
Taalgebruik is concreet en expliciet, niet primair symbolisch
Kernvraag: wordt direct gesproken?
Kenmerken:
- eenvoudige, duidelijke zinnen
- weinig symbolische abstractie
- betekenis is direct begrijpelijk
Het boek ondersteunt cognitieve integratie van verlies
Kernvraag: helpt het boek begrijpen en integreren?
Kenmerken:
- verlies wordt benoemd als onderdeel van realiteit
- personages leren dat iemand dood is
- duidelijk onderscheid tussen leven en dood
