Deze wegwijzer helpt ouders, leerkrachten en professionals om binnen dit corpus een prentenboek te vinden dat aansluit bij de situatie en de behoefte van het kind, en ondersteunt hen in het begeleiden van kinderen bij het omgaan met dood, verlies en herinnering.
Wegwijzer: welk prentenboek past?
Deze wegwijzer is gebaseerd op een systematische analyse van meer dan dertig prentenboeken waarin dood, verlies en herinnering centraal staan. Samen vormen deze boeken een zorgvuldig opgebouwd corpus dat inzicht geeft in de verschillende manieren waarop de dood voor kinderen verbeeld en benaderd kan worden. Dit corpus vormt de basis van dit projectop deze website en is samengesteld op grond van tekst- en illustratieanalyse en wetenschappelijke literatuur over rouw, betekenisgeving en de rol van verbeelding in het omgaan met de dood
Drie verschillende benaderingen in de prentenboeken
Op basis van de analyse van dit corpus zijn drie benaderingen van het thema dood onderscheiden:
- Structurerende prentenboeken:
- bieden houvast en helpen kinderen begrijpen wat er gebeurt wanneer iemand sterft.
- Explorerende prentenboeken:
- nodigen uit tot vragen en reflectie over de dood, en ondersteunen kinderen in hun zoektocht naar betekenis.
- Verbeeldende prentenboeken:
- benaderen verlies na de dood via beeld, sfeer en symboliek, en ondersteunen de emotionele ervaring van afwezigheid en verbondenheid.
Deze indeling is richtinggevend, maar niet allesbepalend. Veel prentenboeken bevatten elementen van meerdere benaderingen, en hun betekenis ontstaat in de wisselwerking tussen het boek, het kind en de volwassene die het boek aanreikt.
Een voorbeeld van een de dood structurerend prentenboek:
- De begrafenis, Matt James (2019, Gottmer)
In dit prentenboek wordt niet alleen over de dood verteld maar wordt de dood ook gestructureerd via het ritueel van de begrafenis, dat kinderen helpt begrijpen wat er gebeurt wanneer iemand sterft.
Een voorbeeld van een de dood explorerend prentenboek:
- De hemel volgens Anna. Stian Hole (Clavis, 2017)
Via Anna’s fantasievolle vragen verandert de hemel in een denkruimte waarin een kind, samen met haar vader, voorzichtig onderzoekt wat de dood zou kunnen betekenen.
Een voorbeeld van een de dood verstillend prentenboek:
- Toen de walvissen kwamen, Phebe Rasch (2020, Clavis)
Een poëtisch verhaal waarin verlies door de dood via natuur en verbeelding wordt ervaren. Het roept een gevoel van stilte en betekenis op.
