In De hemel volgens Anna wordt de dood niet verklaard maar geëxploreerd, wanneer een meisje zich samen met haar vader, na de dood van haar moeder, via haar verbeelding voorstelt hoe de hemel eruit zou kunnen zien.
Explorerende prentenboeken
Explorerende prentenboeken nodigen kinderen uit om na te denken over de betekenis van dood en verlies, zonder deze volledig uit te leggen of uitsluitend via emotionele ervaring te benaderen. Zij ondersteunen existentiële reflectie en begeleiden kinderen in hun zoektocht naar betekenis.
Deze boeken ondersteunen vooral de reflectieve dimensie van death ambivalence: zij legitimeren vragen, onzekerheid en betekenisvorming.
De dood wordt benaderd als een existentiële vraag, niet alleen als een gebeurtenis
Kernvraag: wordt de dood gepresenteerd als iets om over na te denken?
Kenmerken:
- nadruk op betekenis, niet alleen op gebeurtenis
- reflectie op wat dood betekent
- vragen staan centraal
Ter verduidelijking:
- Bij structurerende prentenboeken gaat het er vooral om wat de dood is, om begripsvorming.
- Bij explorerende prentenboeken wordt gezocht naar de betekenis van de dood.
Het boek legitimeert vragen zonder definitieve antwoorden te geven
Kernvraag: blijven vragen open?
Kenmerken:
- geen sluitende verklaring
- geen definitieve interpretatie
- ruimte voor meerdere betekenissen
Dialoog, ontmoeting of reflectie staat centraal
Kernvraag: vindt betekenisvorming plaats via interactie?
Bijvoorbeeld:
- gesprek tussen personages
- ontmoeting met de dood
- innerlijke reflectie
De dood wordt gepresenteerd als onderdeel van existentie, niet alleen van verlies
Kernvraag: wordt dood verbonden met leven en bestaan?
Kenmerken:
- dood als onderdeel van levenscyclus
- dood als existentieel gegeven
- dood niet alleen als trauma
Dit ondersteunt death literacy.
Symboliek ondersteunt reflectie, maar vervangt betekenis niet volledig
Kernvraag: ondersteunt symboliek denken, niet alleen voelen?
Deze indicatoren versterken het explorerende karakter van een prentenboek:
- personificatie van de dood
- abstracte of symbolische personages
- open einde
- reflectieve toon
Verschil met verstillend:
Bij verstillende prentenboeken ondersteunt de symboliek emotie en bij explorerende prentenboeken ondersteunt de symboliek vooral de reflectie.
Het boek stimuleert betekenisgeving, niet alleen begrip of emotionele resonantie
Kernvraag: helpt het boek nadenken over de betekenis van de dood?
Kenmerken:
- uitnodiging tot interpretatie
- filosofische of existentiële dimensie
- geen uitsluitend cognitieve uitleg
