Het eiland van mijn opa laat zien hoe een reis over zee in een prentenboek kan functioneren als een verbeeldingsrijke manier om kinderen kennis te laten maken met verlies, herinnering en het geleidelijk begrijpen van de dood.
Het eiland van mijn opa – Benji Davies (Luitingh – Sijthoff, 2016, vertaald door Edward van de Vendel)
Het prentenboek Het eiland van mijn opa van Benji Davies behoort tot de hedendaagse kinderboeken waarin verlies en herinnering via verbeelding en symboliek toegankelijk worden gemaakt. In het verhaal gaat de jongen Sem vaak naar zijn grootvader, die in een huis aan het einde van de tuin woont. Op een dag laat opa hem op zolder een verborgen deur zien. Deze deur leidt naar een schip. Samen vertrekken zij op een reis over zee naar een tropisch eiland. Ze beleven op het kleurrijke eiland vol tropische dieren mooie avonturen. Maar Sem moet weer naar huis. Alleen want opa blijft op het eiland. Hij geeft opa nog een knuffel, hij zal hem erg missen en dan stuurt hij zelf het schip terug naar huis. Daar veilig aangekomen vindt hij de volgende ochtend een envelop met een foto van opa, omringd door zijn tropische dierenvrienden.
De reis over zee vormt de kern van het verhaal. Het water fungeert als overgangsruimte tussen twee werelden: de vertrouwde wereld van het dagelijks leven en een andere ruimte waarin afscheid en herinnering vorm krijgen. Opvallend is dat de dood nergens expliciet wordt genoemd. Toch maakt de structuur van het verhaal duidelijk dat de reis een symbolische betekenis heeft. De tocht over zee verbeeldt een overgang waarin de grootvader verdwijnt uit het dagelijkse leven van het kind, terwijl de relatie blijft bestaan in herinnering.
Voor kinderen biedt deze verbeelding een begrijpelijk kader voor verlies. De reisstructuur maakt het mogelijk om afscheid te ervaren als een proces: eerst samen vertrekken, daarna een moment van loslaten, en uiteindelijk alleen terugkeren. Wanneer Sem weer thuis komt, is de omgeving vertrouwd, maar de grootvader ontbreekt. In plaats van een definitief einde laat het verhaal zien dat de relatie verandert van vorm. De herinnering aan de gedeelde reis blijft bestaan.
De zee speelt hierbij een belangrijke symbolische rol. Water staat in het verhaal voor beweging, overgang en verandering. De reis over zee markeert het moment waarop aanwezigheid overgaat in herinnering. Tegelijkertijd is de zee geen bedreigende of donkere ruimte, maar een open landschap van avontuur en ontdekking. Hierdoor blijft het verhaal toegankelijk voor kinderen en wordt het thema van verlies omgeven door verwondering en verbeelding.
Ook het eiland waar de grootvader blijft, draagt bij aan deze betekenislaag. Het wordt afgebeeld als een warme, levendige plek vol planten en dieren. Het eiland kan worden gelezen als een symbolische ruimte waarin de grootvader voortbestaat. Voor het kind blijft het een plaats die via herinnering en verbeelding bereikbaar is.
Binnen het kader van herinneren en herdenken bij kinderen laat Het eiland van mijn opa zien hoe de zee kan functioneren als een krachtig symbolisch landschap. De reis over water verbeeldt de overgang van nabijheid naar herinnering en maakt zichtbaar dat afscheid niet alleen een einde is, maar ook een verandering van aanwezigheid. Zo biedt het prentenboek een verbeeldingsrijke manier om kinderen te helpen de dood en rouw te begrijpen, zonder deze expliciet te hoeven benoemen.
Laat een reactie achter