Door zelf te herinneren en te herdenken leren kinderen stil te staan bij belangrijke gebeurtenissen uit het verleden, begrijpen zij het belang van herinneren en ervaren zij hoe verhalen actief moeten worden doorgegeven.
Herdenken wordt betekenisvol wanneer kinderen zelf mogen bepalen hoe.
Doel van de workshop
In deze workshop staat niet het uitleggen van herdenken centraal, maar het actief samen vormgeven ervan. Geïnspireerd door de kinderherdenkingen zoals die in Madurodam, of in de Hollandsche Schouwburg Amsterdam, ontdekken kinderen wat herdenken is door zelf een herdenking te organiseren en uit te voeren. Dit kan gaan over de Tweede Wereldoorlog, over de Holocaust, maar ook over andere ingrijpende gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld een natuurramp als de Watersnoodramp van 1953.
Door zelf te herdenken leren kinderen waarom herdenken ertoe doet.
Werkwijze: een zorgvuldig opgebouwd proces
De workshop volgt een stapsgewijs traject waarin het proces net zo belangrijk is als de herdenking zelf.
- Historische en inhoudelijke verkenning
Kinderen maken kennis met de historische context van de gebeurtenis en staan stil bij begrippen als herinneren, verlies en betekenis. - Wat is herdenken?
Samen onderzoeken we vragen als: wanneer wordt herinneren herdenken? Wat hoort wel en wat niet bij een herdenking? En waar moet een herdenking volgens ons over gaan?
Herdenken is geen vast recept, maar een gezamenlijke zoektocht.
- Ontwerpen van de herdenking
De kinderen bepalen zelf de vorm en inhoud. Ze kiezen rituelen en symbolen, verdelen rollen en beslissen wie welke taak op zich neemt, zoals het begeleiden van de ceremonie. - Uitvoering: hun herdenking
De herdenking wordt door de kinderen zelf uitgevoerd. Volwassenen begeleiden het proces, maar nemen het niet over. Zo ervaren kinderen eigenaarschap en betrokkenheid.
De waarde van het ‘zelf doen’
Door zelf een herdenking te organiseren, leren kinderen dat herdenken een levende praktijk is. Het helpt hen betekenis te geven aan geschiedenis, empathie te ontwikkelen en verantwoordelijkheid te voelen voor het doorgeven van herinneringen en verhalen.
Herdenken wordt iets wat je doet, niet iets wat je alleen bijwoont.
Educatieve workshop herinneren en herdenken met kinderen
Voor scholen, musea en gemeenten
Deze workshop biedt een educatieve en participatieve vorm van herdenken voor kinderen in het primair onderwijs. Geïnspireerd door de kinderherdenking in de Hollandsche Schouwburg staan actief leren, reflectie en eigenaarschap centraal.
- Basisscholen (met name groep 7 en 8)
- Musea en erfgoedinstellingen
- Gemeenten en herdenkingscomités
Kinderen doorlopen een begeleid proces waarin zij kennismaken met een historische gebeurtenis en met het concept herdenken. Vervolgens ontwerpen en voeren zij zelf een herdenking uit. Volwassenen begeleiden het proces, maar de inhoudelijke keuzes liggen bij de kinderen.
De workshop kan worden ingezet bij verschillende thema’s, zoals:
- De Tweede Wereldoorlog, herdenking van de Holocaust
- De Watersnoodramp van 1953
- Andere historische of lokale rampen en gebeurtenissen
Deze aanpak sluit aan bij burgerschapsvorming, erfgoededucatie en historisch bewustzijn. Kinderen leren niet alleen watherdenken is, maar ook waarom het van belang is om herinneringen levend te houden.
Herdenken wordt zo onderdeel van actief burgerschap.
